عبد الحسين شهيدى صالحى
329
تفسير و تفاسير شيعه ( فارسى )
باب آن واقع شده ، با بيان عرفانى و فلسفى شرح و حل شده است ؛ 4 - در بيشتر موارد سعى شده بين اخبار مختلفه كه در تفسير يك آيه ذكر شده جمع و تطبيق شود ، مانند شجرهء منهيه كه اخبار در آن باب مختلف است و مؤلف طورى آن را تفسير نموده و از آيات و اخبار استنباط كرده كه با همهء اقوال وفق مىدهد . تفسير با خطبهاى شروع مىشود كه مؤلف در آن عقايد دينى خود را بهطور تفضيل ذكر نموده است . پس از خطبه يك مقدمه نوشته كه مشتمل بر چهارده فصل به عدد چهارده معصوم ( ع ) است . و حقيقت علم و مراتب تنزّلات قرآن و ظهورات مختلفهء آن را در عوالم مختلفهء طولى و آخرين ظهور آن در لباس لفظ و صورت و همچنين معنى تفسير به رأى و سپس آنچه دانستن آن براى شخص مفسّر لازم است را مشروحا ذكر نموده ، آنگاه تفسير قرآن مجيد را شروع كرده است . تأليف اين تفسير در سال 1311 ق به اتمام رسيد و چاپ اوّل آن در سال 1314 قمرى در دو جلد منتشر شد اين تفسير در سال 1385 ق مجددا در چهار جلد به صورت منقّحى به طبع رسيد . توضيحات جديدى به صورت سه كتاب مجزّا به نامهاى رهنماى سعادت ، قرآن مجيد و سه داستان اسرارآميز عرفانى ، و سه گوهر تابناك از درياى پرفيض كلام الهى به چاپ رسيده و در بيروت چاپ شده است . منابع : در خود مقاله ذكر شده است [ اين مقاله به قلم شهرام پازوكى است ] . تفسير اثنى عشرى ، اثر سيد حسين ( 1318 - 1384 ق ) فرزند حاج آقا احمد حسينى شاه عبد العظيمى معروف به اثنى عشرى . تفسير مورد بحث در چهار مجلد به زبان فارسى و شيوهء كلامى و استدلالى شامل تمامى قرآن كريم است . مؤلف در مقدمهء خويش مىنويسد كه اصل اين تفسير بر چهار اصطلاح استوار است كه قبل از آغاز لازم است با معنى آنها آشنا شد : تنزيل ، تأويل ، ترجمه و تفسير . او پس از بيان معنى لغوى و اصطلاحى آنها مطالبى را كه لازم است